Pierwszy wagon spalinowy

PIERWSZY POLSKI WAGON SPALINOWY

 

            25 września 1934 roku z Warszawy Głównej wyruszył w kierunku Sochaczewa kremowo-niebieski osobowy wagon silnikowy. Wyróżniał się tym, iż był to pierwszy normalnotorowy pojazd trakcyjny zbudowany przez polską wytwórnie oraz jednocześnie pierwszy w historii PKP szybkobieżny wagon z silnikiem wysokoprężnym.

            Kryzys gospodarczy lat trzydziestych ub. wieku nie ominął fabryk produkujących tabor kolejowy. Praktycznie zawiesiła wówczas działalność Warszawska Spółka Akcyjna Budowy Parowozów. Zakłady H.Cegielskiego budujące w latach dwudziestych ponad 50 parowozów rocznie, w 1934 roku wykonały ich tylko kilkanaście. Jeszcze drastyczniej ograniczono produkcje wagonów. Jest wielce prawdopodobne, iż może dlatego w poznańskiej fabryce zrodził się pomysł, aby wystąpić wobec PKP z zupełnie nową i niezwykle atrakcyjna ofertą wagonu silnikowego – szybszego i tańszego w eksploatacji od pospiesznych pociągów prowadzonych trakcja parową. Zakłady te miału już spore doświadczenie i znaczne sukcesy w budowie taboru kolejowego, toteż podjęcie się tego zadania dawało duże szanse powodzenia.

            Projekt i prototyp wagonu stanowiły wyłączne dzieło Zakładów H.Cegielskiego. Całkowicie spawane pudło było oparte na dwóch 2-osiowych wózkach. Oba wózki miały identyczną konstrukcję. Na każdym z nich zamontowany był 6-cylindrowy, licencyjny silnik Saurer BD o mocy 150 KM (110 kW), napędzający przez 4-biegową mechaniczna przekładnię systemu Mylius CV2, wewnętrzną oś wózka. Osie były ułożyskowane w łożyskach tocznych. Wnętrze pudła było podzielone na 2 przedziały sterownicze, przedziały pasażerskie klasy II i III oraz przedziały: bagażowy, pocztowy i ogrzewczy oraz toaletę. Dzięki maksymalnemu wykorzystaniu miejsca wewnątrz wagonu, uzyskano 75 stałych miejsc siedzących, w tym 20 klasy II i 11 miejsc odchylnych.

            Wagon wyposażono w samoczynny hamulec Westinghouse'a i hamulec ręczny. Opływowe kształty pudła i osłony podwozia oraz niewielki ciężar służbowy, wynoszący 32,3 tony, pozwoliły na osiąganie dużych prędkości, pomimo niewielkiej mocy silników. Warto w tym miejscu dodać, że budowane wówczas w Niemczech podobne wagony były cięższe od polskiego o ponad 10 ton!

            Próbna jazda, przeprowadzona we wrześniu 1934 roku na 140-kilometrowej trasie Warszawa – Sochaczew – Zgierz – Łódź Kaliska trwała zaledwie 86 minut! Osiągnięta prędkość techniczna wynosiła 98 km/h, a maksymalna ponad 130 km/h przy bardzo spokojnej jeździe. Przeprowadzone następnie próby na bardzo wymagającej linii Kraków – Zakopane wykazały całkowitą sprawność wagonu, który na wzniesieniu 25 procent osiągnął prędkość 50 km/h i łagodnie wpisywał się w łuki. Sukces odniesiony przez Zakłady H.Cegielskiego był tym większy, że PKP zdecydowały się na dalsze zakupy podobnych wagonów.

            Tym sposobem rok 1934 rozpoczął erę planowej modernizacji trakcji PKP. Produkcję nowego taboru podjęły, wzorem Zakładów H.Cegielskiego: Pierwsza Fabryka Lokomotyw w Polsce FABLOK, Lilpop, Rau i Loewenstein oraz Zieleniewski. Nowa trakcja pojawiła się na większości dyrekcji kolejowych, zwłaszcza Warszawskiej, Krakowskiej i Wileńskiej.

            Podstawowa charakterystyka wagonu Zakładów H.Cegielskiego w Poznaniu:

  • seria i nr wagonu – SBCdix 90057;
  • układ osi – (1A)(A1);
  • długość ze zderzakami – 20 863 mm;
  • rozstaw czopów wózków – 12 280 mm;
  • rozstaw osi wózka – 3 500 mm;
  • średnica kół – 910 mm;
  • prędkość konstrukcyjna – 120 km/h;
  • moc silników przy 1500 obr./min. - 2 x 150 KM (2 x 110 kW);
  • średnica cylindra – 130 mm;
  • skok tłoka – 180 mm.

 

                                                                                              Norbert Tkaczyk

                                                                                              Hannover BRD

 

Źródło: P.Terczyński „Pierwszy spalinowy” w SYGNAŁY Tygodnik Kolejarza nr 5/1985.

Kontakt

Zapraszamy do kontaktu, z przyjemnością odpowiemy na każde pytanie.

ul. Wandy 14/16 lok. 1a 
53-320 Wrocław

+48 793 329 141

* Pola wymagane

W celu świadczenia usług na najwyższym poziomie, w ramach naszego serwisu stosujemy pliki cookies. Korzystanie z witryny bez zmiany ustawień dotyczących cookies oznacza, że będą one zamieszczane w Państwa urządzeniu końcowym. Jeśli nie wyrażają Państwo zgody, uprzejmie prosimy o dokonanie stosownych zmian w ustawieniach przeglądarki internetowej. Polityką Prywatności  (link).